Bộ Nội vụ Úc yêu cầu giấy tờ không bằng tiếng Anh phải kèm bản dịch tiếng Anh. Nếu dịch tại Úc, người dịch phải được NAATI cấp chứng nhận; nếu dịch ngoài Úc, như tại Việt Nam, người dịch phải ghi trên bản dịch họ tên đầy đủ, địa chỉ, số điện thoại và thông tin về trình độ, kinh nghiệm dịch cặp ngôn ngữ đó. Đó là hướng dẫn chung đang công bố tại thời điểm viết; từng loại visa và từng cơ quan khác của Úc có thể đặt yêu cầu riêng.
Phần lớn hồ sơ visa Úc nộp trực tuyến qua tài khoản ImmiAccount, nên bản dịch thường được tải lên cùng bản scan giấy gốc. Bài này giải thích yêu cầu bản dịch, các giấy hay phải dịch theo từng nhóm visa, và những chi tiết riêng của hồ sơ Úc như cách điền họ tên và giấy lý lịch tư pháp.
Yêu cầu bản dịch: dịch trong nước Úc và ngoài nước Úc
Hướng dẫn của Bộ Nội vụ Úc chia hai trường hợp theo nơi làm bản dịch. Dịch tại Úc thì người dịch phải có chứng nhận của NAATI, tổ chức quốc gia cấp chứng nhận cho người dịch và thông dịch viên ở Úc. Dịch ngoài Úc thì không bắt buộc NAATI, nhưng bản dịch phải có xác nhận của người dịch kèm họ tên đầy đủ, địa chỉ, số điện thoại, cùng thông tin về trình độ và kinh nghiệm của họ với ngôn ngữ được dịch.
Điều này có nghĩa là một bản dịch làm ở Việt Nam, có đủ phần xác nhận của người dịch như trên, về nguyên tắc đáp ứng yêu cầu chung. Phần xác nhận nên viết bằng tiếng Anh, đặt ở cuối bản dịch: người dịch khẳng định bản dịch là đúng và đầy đủ, nêu các thông tin cá nhân và nghề nghiệp, ký và ghi ngày. Bản dịch có chứng thực chữ ký người dịch tại Việt Nam vẫn dùng được, nhưng phần xác nhận bằng tiếng Anh với đủ các thông tin trên mới là thứ người xét ở Úc tìm.
Hướng dẫn có thể thay đổi, và có những trường hợp yêu cầu chặt hơn hướng dẫn chung, nên trước khi dịch hãy đọc phần giấy tờ của đúng loại visa trên trang của Bộ Nội vụ Úc. Đặc biệt, các cơ quan khác của Úc như tổ chức thẩm định tay nghề, cơ quan đăng ký hành nghề, cơ quan cấp phép lái xe ở từng bang thường có quy định riêng và hay đòi bản dịch NAATI.
Giấy tờ hay phải dịch theo nhóm visa
Bảng dưới gom các nhóm visa phổ biến với người Việt. Danh mục đầy đủ nằm trong hướng dẫn của từng loại visa:
| Nhóm visa | Trọng tâm người xét | Giấy tiếng Việt hay phải dịch |
|---|---|---|
| Du lịch, thăm thân | Khả năng tài chính, lý do quay về, mục đích chuyến đi | Xác nhận số dư, sao kê, sổ tiết kiệm, giấy công việc, đơn nghỉ phép, sổ đỏ, khai sinh khi thăm con cháu |
| Đối tác (vợ chồng, sống chung) | Quan hệ thật và lâu dài | Giấy kết hôn, khai sinh con chung, bằng chứng quan hệ, thư xác nhận của người thân |
| Tay nghề, lao động | Bằng cấp, kinh nghiệm, nhân thân | Bằng cấp, bảng điểm, thư kinh nghiệm, hợp đồng lao động, giấy khai sinh, lý lịch tư pháp |
| Cha mẹ | Quan hệ với con ở Úc, nhân thân | Giấy khai sinh của con, giấy tờ nhân thân của cha mẹ, lý lịch tư pháp |
| Du học (phần nhân thân, tài chính) | Tài chính, nhân thân, người giám hộ | Giấy tờ tài chính của người bảo trợ, khai sinh chứng minh quan hệ |
Phần học bạ, bằng cấp cho hồ sơ du học có nhiều quy ước riêng về thang điểm và tên môn học, nên thường được chuẩn bị theo yêu cầu của trường trước khi đến bước xin visa.
Visa du lịch, thăm thân: những giấy hay bị bỏ quên khi dịch
Với visa du lịch, thăm thân, người làm hồ sơ thường nhớ dịch giấy tài chính và công việc nhưng quên mấy giấy nhỏ nằm ở rìa hồ sơ. Thư mời của người thân ở Úc đôi khi được viết tay bằng tiếng Việt cho thân mật; thư đó phải dịch, kèm bản sao giấy tờ cư trú hoặc quốc tịch của người mời. Giấy khai sinh chứng minh quan hệ khi cha mẹ sang thăm con, ông bà sang thăm cháu, thường bị bỏ qua vì người nộp nghĩ quan hệ đã rõ trong đơn.
Trẻ dưới 18 tuổi đi cùng chỉ một trong hai cha mẹ, hoặc đi cùng người khác, cần sự đồng ý của người không đi cùng. Úc có mẫu đồng ý riêng cho trường hợp này; nếu người đồng ý ký kèm giấy tờ tiếng Việt như giấy uỷ quyền hay giấy xác nhận, các giấy đó cũng cần dịch. Người đã nghỉ hưu nộp quyết định hưởng lương hưu; học sinh, sinh viên nộp giấy xác nhận đang học và đơn đồng ý cho nghỉ của nhà trường. Mỗi giấy nhỏ này trả lời một câu hỏi cụ thể của người xét, và thiếu bản dịch thì câu hỏi đó coi như chưa được trả lời.
Một điểm đáng chú ý nữa là tính nhất quán giữa lịch trình và giấy công việc. Đơn nghỉ phép có ngày đi và ngày về, lịch trình chuyến đi có ngày đến và ngày rời Úc; hai bộ ngày này nên khớp nhau trong bản dịch. Người dịch không sửa ngày, nhưng có thể nhắc bạn khi thấy lệch để bạn xin công ty điều chỉnh đơn nghỉ phép trước khi nộp.
Visa đối tác: bằng chứng theo bốn khía cạnh của quan hệ
Bốn khía cạnh mà người xét xem xét. Quy định về visa đối tác của Úc đánh giá quan hệ qua bốn mặt: khía cạnh tài chính, bản chất của hộ gia đình, khía cạnh xã hội, và tính cam kết của hai người với nhau. Bằng chứng nên được sắp theo bốn nhóm đó để người xét dễ đọc.
Tài chính. Tài khoản chung, chuyển tiền cho nhau, hợp đồng vay hay mua tài sản chung, hoá đơn chung. Sao kê tiếng Việt dịch theo quy ước số tiếng Anh, giữ đơn vị đồng Việt Nam.
Hộ gia đình. Hợp đồng thuê nhà chung, giấy xác nhận cư trú cùng địa chỉ, phân chia việc nhà, chăm con. Giấy xác nhận cư trú dịch đủ các trường, đặc biệt quan hệ với chủ hộ.
Xã hội. Thiệp cưới, ảnh với bạn bè, gia đình hai bên, thư xác nhận của người thân, bạn bè biết về quan hệ. Thư viết tay tiếng Việt dịch nguyên văn, giữ tên người viết.
Cam kết. Tin nhắn, thư từ qua thời gian, kế hoạch tương lai, thời gian quen nhau. Tin nhắn chọn theo mốc, dịch trung thành, giữ ngày giờ và người gửi, xưng hô "anh", "em" không được dịch thành brother hay sister.
Họ tên trong ImmiAccount và trong bản dịch
Mẫu đơn của Úc tách họ (family name) và tên (given names), trong đó tên gồm cả tên đệm. Với "Trần Thị Thu Hà", họ là Tran, tên là Thi Thu Ha. Người Việt hay nhầm khi điền "Ha" vào tên và bỏ mất "Thi Thu", hoặc ngược lại đưa "Tran Thi" vào họ. Bản dịch giấy tờ giữ thứ tự tên như trên giấy gốc, nhưng phải dễ đối chiếu với cách bạn điền trong đơn, và thống nhất với hộ chiếu.
Hộ chiếu Việt Nam in tên không dấu, nên bản dịch dùng dạng không dấu như hộ chiếu, có thể kèm dạng có dấu trong ngoặc ở lần xuất hiện đầu. Người có tên khác từng dùng, ví dụ do cải chính hộ tịch, phải khai đủ trong đơn; bản dịch giữ nguyên tên trên từng giấy, không chỉnh cho khớp.
Ngày tháng không phải vấn đề lớn với Úc vì nước này cũng ghi ngày trước tháng sau giống Việt Nam. Tuy vậy, nếu bản dịch có thể được đọc ở nơi khác hoặc dùng lại cho hồ sơ nước khác, ghi tháng bằng chữ vẫn là thói quen tốt.
Lý lịch tư pháp và các giấy về nhân thân
Yêu cầu về nhân thân, hạnh kiểm của Úc thường đòi giấy xác nhận của cảnh sát hoặc cơ quan tư pháp ở các nước bạn đã sống đủ lâu trong một khoảng thời gian nhất định, theo điều kiện về độ tuổi và thời gian cư trú ghi trong hướng dẫn hiện hành. Với Việt Nam, giấy tương ứng là phiếu lý lịch tư pháp. Khi chuẩn bị:
- Xác định đúng loại phiếu lý lịch tư pháp theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ Úc hoặc theo yêu cầu khi được mời nộp.
- Xin phiếu khi đã gần thời điểm nộp hoặc khi được yêu cầu, vì giấy có thời hạn chấp nhận.
- Dịch đầy đủ, kể cả phần ghi "không có án tích" hay nội dung án tích nếu có; không diễn giải thêm.
- Nếu từng sống ở nước thứ ba, chuẩn bị giấy xác nhận của nước đó theo thủ tục của họ.
- Kiểm tên, ngày sinh, nơi sinh trên phiếu khớp hộ chiếu trước khi dịch; sai thì xin cấp lại.
Phiếu lý lịch tư pháp khi dùng ở nước ngoài có thể cần thêm bước hợp pháp hoá lãnh sự tuỳ yêu cầu của nơi nhận. Với visa Úc nộp trực tuyến, thường chỉ cần bản scan và bản dịch, nhưng nên kiểm lại khi được yêu cầu nộp.
Tải bản dịch lên ImmiAccount cho gọn
Hồ sơ trực tuyến có giới hạn dung lượng và số tệp, nên sắp xếp từ đầu giúp người xét đọc nhanh và bạn đỡ phải tải lại:
- Scan màu giấy gốc rõ nét, đủ mọi trang và mặt sau.
- Ghép giấy gốc và bản dịch thành một tệp cho mỗi giấy, bản gốc trước, bản dịch sau.
- Đặt tên tệp rõ ràng theo loại giấy và tên người, viết không dấu.
- Chọn đúng mục loại giấy khi tải lên, không dồn mọi thứ vào mục "khác".
- Giữ bản gốc giấy và bản dịch có chữ ký người dịch để xuất trình nếu được yêu cầu.
Dịch Việt dịch hồ sơ visa Úc kèm phần xác nhận của người dịch bằng tiếng Anh với đủ các thông tin Bộ Nội vụ Úc yêu cầu với bản dịch làm ngoài nước Úc, và ghép sẵn tệp theo từng giấy. Bạn có thể gửi yêu cầu trong mẫu đăng ký trên trang, ghi rõ loại visa.
Câu hỏi thường gặp
Nộp visa Úc từ Việt Nam có bắt buộc bản dịch NAATI không?
Theo hướng dẫn chung hiện công bố, bản dịch làm ngoài nước Úc không bắt buộc NAATI, miễn có xác nhận của người dịch với họ tên, địa chỉ, số điện thoại, trình độ và kinh nghiệm. Một số loại visa hoặc cơ quan khác của Úc có thể yêu cầu NAATI, nên kiểm hướng dẫn cụ thể.
Tổ chức thẩm định tay nghề có chấp nhận bản dịch làm ở Việt Nam không?
Mỗi tổ chức thẩm định có quy định riêng, nhiều nơi yêu cầu bản dịch có chứng nhận hoặc bản dịch NAATI. Đọc hướng dẫn của đúng tổ chức thẩm định nghề của bạn trước khi dịch để không phải dịch hai lần.
Bằng lái xe Việt Nam dùng ở Úc có cần dịch không?
Việc lái xe ở Úc do từng bang, vùng lãnh thổ quy định, và nhiều nơi yêu cầu bằng lái nước ngoài không bằng tiếng Anh phải kèm bản dịch tiếng Anh hoặc giấy phép lái xe quốc tế, có nơi đòi bản dịch NAATI. Đây là yêu cầu của bang, không phải của hồ sơ visa.
Có cần chứng thực bản sao giấy gốc khi nộp ImmiAccount không?
Với hồ sơ nộp trực tuyến, hướng dẫn thường chấp nhận bản scan màu của giấy gốc. Nếu chỉ có bản sao trắng đen hoặc được yêu cầu cụ thể, bạn mới cần bản sao có chứng thực. Kiểm hướng dẫn của loại visa đang nộp.
Người thân ở Úc có NAATI dịch giấy tờ cho gia đình được không?
Hướng dẫn chung của Bộ Nội vụ Úc tập trung vào chứng nhận và thông tin của người dịch. Tuy vậy, người có quan hệ gia đình với đương đơn dịch giấy tờ trong hồ sơ dễ bị đặt câu hỏi về tính khách quan. Một người dịch độc lập là lựa chọn an toàn hơn.
Giấy tờ song ngữ do ngân hàng cấp có cần dịch không?
Nếu phần tiếng Anh đầy đủ toàn bộ nội dung và có dấu, chữ ký của ngân hàng thì thường không cần dịch thêm. Nếu chỉ tiêu đề song ngữ còn nội dung tiếng Việt, phần nội dung vẫn phải dịch.
